Nguyên nhân mất phanh xe và hạn chế tai nạn

07/12/2018
nguyen-nhan-mat-phanh-xe-va-han-che-tai-nan

Sau vụ tai nạn thảm khốc ở Lào Cai trong dịp nghỉ lễ 2/9, vấn đề xe mất phanh trở thành đề tài nóng thu hút được nhiều ý kiến tranh luận trên các mặt báo cũng như những diễn đàn của giới chơi xe. Chuyên gia kỹ thuật Phạm Ngọc Bá của hãng Ford Việt Nam đã giải đáp những câu hỏi của PV  về vấn đề này.

Vụ tai nạn xe khách khiến 12 người chết tại Lào Cai vừa qua có thông tin rất đáng lưu ý là lái xe kêu mất phanh trước khi xe lao xuống vực. Nhiều người cho rằng không phải do phanh hỏng do thiếu bảo dưỡng mà là do lái xe không sử dụng phanh đúng cách, điều này có thể xảy ra không thưa ông?

Tôi không đủ thông tin để bàn luận về nguyên nhân vụ tai nạn ở Lào Cai nhưng thực tế hoàn toàn có thể khẳng định nếu người lái sử dụng phanh không đúng cách sẽ dẫn tới mất phanh. Khi đổ đèo, xuống dốc nếu sử dụng chân phanh quá nhiều hoặc rà phanh kéo dài sẽ làm cho hệ thống phanh bị quá nhiệt (quá nóng) gây ra hiện tượng bị cháy phanh thậm chí làm lộn CUPEN xylanh phanh khi đạp phanh mạnh, gấp.

Lúc này xe đột ngột mất phanh khiến người lái hoảng hốt, không xử lý được tình huống dẫn tới tai nạn. Bên cạnh nguyên nhân này, tình trạng mất phanh cũng xảy ra khi hệ thống phanh trên xe không đạt tiêu chuẩn an toàn do không được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ, má phanh có thể bị mòn nhiều, bị trơ, thiếu dầu phanh hoặc hệ thống đường ống dầu phanh bị rò rỉ…

Quay trở lại tình huống nếu đổ đèo mà rà phanh quá nhiều có thể dẫn tới mất phanh đột ngột, xin hỏi ông tại sao khi lực lượng khám nghiệm kiểm tra xe sau tai nạn thì kết quả cho thấy phanh hoàn toàn bình thường?

Ở tình huống này, về nguyên lý thì phanh không bị hỏng (vật lý) mà bị vô hiệu hoá do hiện tượng quá nhiệt gây nên, khiến mất áp suất dầu phanh. Nếu dừng nghỉ và phanh được làm mát thì bộ phận này sẽ vận hành như bình thường trở lại mà gần như không phải sửa chữa gì.

Sau mỗi vụ tai nạn, thời gian để lực lượng khám nghiệm tiếp cận và kiểm tra xe thường rất xa thời điểm xảy ra tai nạn. Quãng thời gian đó có thể đủ để hạ nhiệt cho hệ thống phanh.

Vậy, lái xe trên đường đèo thế nào để giảm thiểu khả năng mất phanh và cách nào phòng chống mất phanh?

Khi vận hành trên đường đèo dốc phải đảm bảo tốc độ an toàn và chọn đi ở số thấp (số 1 hoặc 2 với xe số sàn và chế độ bán tự động/số ảo với xe số tự động/vô cấp). Ngoài ra phải sử dụng chân phanh nhấp nhả nhẹ nhàng để giảm tốc, không đạp phanh kéo dài gây nóng và cháy phanh.

Đồng thời người sử dụng xe phải đảm bảo đúng chế độ bảo dưỡng định kỳ của nhà sản xuất. Đặc biệt trước các chuyến đường dài hay đường đèo dốc cần phải được kiểm tra kỹ hệ thống an toàn nói chung và hệ thống phanh nói riêng.

Khi xe bị mất phanh, việc làm khôn ngoan nhất là gì, thưa ông?

Khi xe chẳng may bị mất phanh, người lái cần cố gắng giữ bình tĩnh, nhả hoàn toàn chân ga và tiếp tục đạp phanh để tìm hiểu nguyên nhân. Nếu phanh mềm và đạp sát tận sàn, rất có thể nguyên nhân là do hỏng đường ống làm mất áp suất dầu phanh.

  • Điểm khác biệt giữa phanh xe du lịch và xe tải hay xe khách

    Thường thì xe tải chỉ được trang bị hệ thống phanh tiêu chuẩn như hệ thống phanh thủy lực hoặc phanh khí nén có trợ lực chân không. Trên những dòng xe khách được trang bị thêm hệ thống chống bó/hãm cứng phanh ABS và phân phối lực phanh EBD.

    Trên những dòng xe du lịch (các hãng xe có thương hiệu) thường được trang bị hệ thống an toàn cao cấp hơn những dòng xe tải và xe khách như: Hệ thống chống bó/hãm cứng phanh ABS, Phân phối lực phanh điện tử EBD, hỗ trợ phanh khẩn cấp EBA,Hệ thống cân bằng điện tử ESP và một số dòng xe còn được trang bị chức năng hỗ trợ xuống dốc (hỗ trợ đổ dốc).